Wielka stupa w Sanci i torana północna cz. III

Kolumny toran wielkiej stupy w Sanci są nie mniej bogatym zapisem rozmaitych motywów, których bardziej rozbudowane przedstawienia widnieją na podłużnych architrawach toran, o których pisałem już we wcześniejszych postach [zob. cz. I i cz. II].

Filar zachodni północnej torany nosi od strony zewnętrznej, kolejno od góry, przedstawienia cudu w Sankaśa, wyjazdu Buddy z pałacu (wielkiego odejścia) oraz scenę udzielania przez Buddę nauk Śakjom, co miało miejsce w Njagrodharama. W Sankaśa Budda miał zstąpić z niebiańskiego świata zwanego Trajaśtrimsa, gdzie w ciągu trzech miesięcy udzielał nauk abhidharmy (tzw. wyższej doktryny) swojej matce. Płaskorzeźba ukazuje Śakjamuniego pod postacią drzewa zstępującego po sięgających nieba schodach. Scena wielkiego odejścia pokazuje Buddę opuszczającego pałac – rydwan ze sługą trzymającym królewski parasol nad pustym miejscem oraz konia bez jeźdźca. To obraz nawiązujący nie tylko do tej nocy, której Siddhartha zdecydował się opuścić rodzinny pałac, by wybrać życie śramany – bezdomnego ascety. Wskazuje też pośrednio na historię czterech spotkań przyszłego Buddy z tzw. boskimi posłańcami – człowiekiem chorym, starym, zmarłym i wyzwolonym. Te cztery widoki zadecydowały o jego przyszłej drodze.

Od wewnątrz, mając za plecami wielką stupę, zobaczyć można na powierzchni tego filaru, idąc od góry, scenę przedstawiającą oddawanie przez obcokrajowców czci Buddzie przedstawionemu pod postacią stupy, scenę ofiary składanej Buddzie przez małpy oraz obraz wizyty Buddy w Kapilawasthu, jego ojczystym mieście. W scenie ofiary małp oraz wizyty w Kapilawasthu Przebudzony ukazany jest pod postacią drzewa. Wszystkie te sceny nawiązują zapewne do jednego z przydomków Oświeconego – mianowicie: czczony przez świat.

This slideshow requires JavaScript.

Filar wschodni północnej torany także niemal w całości pokryty jest płaskorzeźbami. Zidentyfikować tu można m.in. scenę nawiązującą do cudu w Śrawasti, gdzie Budda chcąc zademonstrować skuteczność swej nauki w dyskusji z sześcioma „heretyckimi” filozofami dokonuje szeregu cudownych wyczynów, m.in. powoduje gwałtowny wzrost drzewa mango. Poniżej znajduje się przedstawienie rezydencji Buddy w parku Dźetawana. Park ten mial zostać zakupiony na użytek Buddy i sanghi przez zamożnego Ananthapindikę – kupca z Śrawasti. Przyszło mu w związku z tym zaświadczyć o daleko idącym braku przywiazania do posiadanego bogactwa, gdyż właścicielem parku książę Dźeta, jegomośc nie mniej zamożny. Transakcja dopelniła sie dopiero, gdy Ananthapindika dostarczył tyle złotych monet, iż cała powierzchnia parku została nimi pokryta. Na trzecim od góry panelu mamy przedstawioną wiszącą promenadę, a poniżej scenę wyjazdu króla Prasenadźita z miasta Śrawasti, w drodze na spotkanie z Śakjamunim. Król miał być świadkiem wspomnianego wyżej wydarzenia z drzewem mango, a także dyskusji Buddy z sześcioma heretyckimi nauczycielami. Najniższy, piaty panel po tej stronie kolumny ukazuje niebiańską krainę rozkoszy.

Po stronie wewnętrznej filar ujawnia scenę spotkania z bogiem Śakrą, który składa Buddzie wizytę w jego pustelni w jaskini Indrasila. Z kolei poniżej widać króla Radźagryhy opuszczającego miasto, zmierzającego na spotkanie z Oświeconym do Wenuwana. Trzeci panel od góry przedstawia spotkanie z królem Bimbisarą.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Indie, Uncategorized i oznaczony tagami , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s